Η διαδοχική ασφάλιση σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος έχει χρόνο ασφάλισης σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς/τομείς/κλάδους και ο χρόνος αυτός μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να συνυπολογιστεί για θεμελίωση και υπολογισμό σύνταξης.
Ποιος εξετάζει την αίτηση
Η αίτηση συνταξιοδότησης λόγω διαδοχικής ασφάλισης εξετάζεται καταρχήν από την αρμόδια υπηρεσία του τελευταίου φορέα/τομέα/κλάδου στον οποίο υπαγόταν ο ασφαλισμένος κατά την τελευταία απασχόληση ή ιδιότητα.
Βασικές προϋποθέσεις αρμοδιότητας του τελευταίου φορέα
Για σύνταξη γήρατος απαιτούνται στον τελευταίο φορέα 1.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά, από τις οποίες 300 την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση ή πριν από τη διακοπή της ασφάλισης.
Για σύνταξη λόγω αναπηρίας ή θανάτου απαιτούνται 600 ημέρες ασφάλισης οποτεδήποτε πριν από τη διακοπή της απασχόλησης, την αίτηση ή την επέλευση του κινδύνου.
Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις στον τελευταίο φορέα
Αν δεν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις ή αν, παρότι πληρούνται, δεν θεμελιώνεται δικαίωμα με τη νομοθεσία του τελευταίου φορέα, η αίτηση εξετάζεται με τις προϋποθέσεις της δραστηριότητας στην οποία έχει πραγματοποιηθεί ο περισσότερος χρόνος ασφάλισης και, αν χρειαστεί, κατά φθίνουσα σειρά.
Αυτό αποτυπώνεται και στις διοικητικές οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 19.
Πώς υπολογίζεται η σύνταξη
Το ποσό της σύνταξης υπολογίζεται με βάση τον συνολικό χρόνο ασφάλισης σε όλους τους ενταχθέντες φορείς που δηλώνονται, όχι τμηματικά ανά φορέα, σύμφωνα με τα άρθρα 7, 8 και 28 του ν. 4387/2016.
Επιλογή του ασφαλισμένου
Ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέξει αν θα ζητήσει ή όχι τον συνυπολογισμό του διαδοχικού χρόνου στους ενταχθέντες φορείς. Η επιλογή αυτή δηλώνεται με την αίτηση και, σύμφωνα με τις διοικητικές οδηγίες, είναι δεσμευτική.
Διαδοχική και παράλληλη ασφάλιση δεν είναι το ίδιο
Η εγκύκλιος του Υπουργείου διευκρινίζει ότι διαδοχική είναι η ασφάλιση που πραγματοποιήθηκε έως 1.1.2017 σε διαφορετικούς ενταχθέντες φορείς σε διαδοχικά χρονικά διαστήματα, ενώ η παράλληλη ασφάλιση αφορά ταυτόχρονη ασφάλιση πριν από 1.1.2017 σε δύο ή περισσότερους φορείς. Ο διαδοχικός χρόνος αξιοποιείται μόνο με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης και όχι ως παράλληλος χρόνος.
Πλασματικοί χρόνοι και χρόνος για την αρμοδιότητα
Από τα ανακτηθέντα έγγραφα προκύπτει ότι οι πλασματικοί χρόνοι δεν λαμβάνονται υπόψη για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων αρμοδιότητας (π.χ. 1.000-300 ή παλαιότερα 1.500-500), με μόνη ειδική εξαίρεση τη στρατιωτική υπηρεσία για τη συμπλήρωση του συνολικού απαιτούμενου χρόνου, όχι όμως κατ’ αρχήν για τις 300 ημέρες της τελευταίας πενταετίας, εκτός των ειδικών περιπτώσεων που αναφέρονται στις οδηγίες.
Επικουρική ασφάλιση και εφάπαξ
Οι διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης εφαρμόζονται κατ’ αναλογία και στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του πρώην ΕΤΕΑ/ΕΤΕΑΕΠ. Για εφάπαξ παροχές, το άρθρο 19 του ν. 4387/2016 προβλέπει εξέταση για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης σύμφωνα με το σχετικό καθεστώς του νόμου.
Δημόσιοι υπάλληλοι και Ελεγκτικό Συνέδριο
Για δημοσίους υπαλλήλους, λειτουργούς και στρατιωτικούς, από τα ανακτηθέντα έγγραφα προκύπτει ειδική σημασία της διαδοχικής ασφάλισης σε όλους τους κλάδους ασφάλισης.
Επίσης, οι διαφορές από την απονομή συντάξεων των προσώπων αυτών υπάγονται στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και έχει καταργηθεί το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 9 του άρθρου 19 του ν. 4387/2016.
Ειδική νεότερη ρύθμιση για αγρότες
Από 17.10.2025 ισχύει ειδική προσθήκη στο άρθρο 19 του ν. 4387/2016: ο χρόνος ασφάλισης με καταβολή εισφορών στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών του ν. 1745/1987 μπορεί, μετά από αίτηση του ασφαλισμένου, να θεωρηθεί χρόνος κύριας ασφάλισης και να συνυπολογιστεί με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης σε ενταγμένο στον e-Ε.Φ.Κ.Α. φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον δεν έχει ήδη αξιοποιηθεί αλλιώς.
Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται και σε αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται από την έναρξη ισχύος της, καθώς και σε εκκρεμείς αιτήσεις κατά την έναρξη ισχύος της.
ΣΥΝΕΠΩΣ Αν έχετε ασφάλιση σε περισσότερους φορείς, η αίτησή σας εξετάζεται πρώτα με βάση τον τελευταίο φορέα και, αν δεν θεμελιώνεται εκεί δικαίωμα, εξετάζεται ο φορέας με τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης. Ο συνολικός διαδοχικός χρόνος μπορεί να μετρήσει για θεμελίωση και για τον υπολογισμό της σύνταξης, αλλά χρειάζεται προσοχή στη δήλωση του χρόνου, στη διάκριση από την παράλληλη ασφάλιση και στους πλασματικούς χρόνους.